ارتودنسی چیست
23
اکتبر

ارتودنسی چیست؟ همه چیز درباره درمان ارتودنسی

ارتودنسی چیست؟ همه چیز درباره درمان ارتودنسی:

 

 

دندانپزشکی در تبریز دکتر محمد متقی خسروشاهی :

ارتودنسی :

ارتودنسی چیست
ارتودنسی چیست

اگر درباره دندان های کج و نامرتب خود احساس شرم و نگرانی می کنید باید بدانید که تنها نیستید. همه ی انسان ها به طور طبیعی دندان های صاف و مرتبی ندارند و بسیاری با کمک ارتودنسی توانسته اند، لبخندی زیبا به دست آورند.

ارتودنسی یکی از زیر شاخه های دندان پزشکی است. واژه ارتودنسی از دو واژه یونانی ((اُرتوس)) به معنی صاف یا درست و ((اُدونس)) به معنای دندان تشکیل شده است.

ارتودنسی علم تشخیص و درمان دندان های نامرتب و نا هماهنگی استخوان فک می باشد. در گذشته بیشتر نوجوانان و جوانان خواستار ارتودنسی بودند اما امروزه ۳۰ درصد از بیماران ارتودنسی، بزرگسال هستند.

با اینکه تلاش های اولیه انسان برای صاف کردن دندان هایش به زمان مصریان و یونانیان باستان بر می گردد، اما ارتودنسی تا سال ۱۹۰۱ که اولین دانشکده ارتودنسی تاسیس گردید، جزء تخصص های دندانپزشکی محسوب نمی شد.

طبق تعریف آکادمی ارتودنتیست های آمریکا (AAO(American Academy of Orthodontics))، ارتودنسی زیر شاخه ای از دندانپزشکی است که وظیفه ی آن پیشگیری، تشخیص و درمان بی نظمی های مربوط به دندان و صورت می باشد.

اهمیت درمان ارتودنسی

این درمان به دلایل مختلفی انجام می شوند که تنها یکی از آنها زیباسازی و افزایش اعتماد به نفس بیمار می باشد و بقیه مربوط به افزایش سلامت دهان و دندان است. طبق گزارشAAO    نامرتبی دندان ها می تواند باعث سختی در صحبت کردن و جویدن، فرسوده شدن مینای دندان های سالم و فشار فراوان به بافت لثه و استخوان های اطراف شود. به علاوه  تمیز کردن دندان های کج و روی هم رفته دشوار بوده و از این رو بیمار را در معرض کرم خوردگی و بیماری های لثه قرار می دهد.

چه کسانی نیاز به ارتودنسی دارند؟

تنها دندان پزشک یا متخصص ارتودنسی می تواند تشخیص دهد که بیمار نیاز به ارتودنسی دارد یا خیر. وی این کار را به کمک ابزار های خاصی که شامل سوابق بیماری های دندان و استفاده از دارو های مختلف، معاینه ی بالینی، مدل های گچی ساخته شده از دندان بیمار، عکس برداری با اشعهX هستند، انجام می دهد و سپس بر این اساس برنامه درمانی آغاز خواهد شد.

در صورت داشتن هر یک از مشکلات زیر، شما کاندیدای انجام ارتودنسی هستید:

  • پیش دندانی: که با نام دندان گرازی نیز شناخته می شود، وضعیتی است که دندان های فک بالایی بسیار جلوتر از دندان هایی فک پایینی قرار دارند.
  • پس دندانی: ظاهری بول داگی که دندانهای فک پایین جلوتر از فک بالا هستند و یا فک بالا خیلی عقب تر از حالت استاندارد می باشد.
  • عدم روی هم رفتگی دندان های دو فک: به این معنا که به طور طبیعی دندان های فک بالا به درستی روی دندان های فک پایین قرار نمی گیرند.
  • باز ماندن: زمانی که فک بالا و پایین روی هم قرار می گیرند، میان دندان های جلویی یا کناری دو فک فاصله وجود داشته باشد..
  • جابه جایی خط میانی: زمانی که خط میانی دندان های جلویی از فک بالا، با خط میانی دندان های جلویی از فک پایین همتراز نباشد.
  • فاصله دار بودن: فاصله داشتن دندان ها به دلیل افتادن یک دندان یا دندان هایی که به درستی دهان را پر نکرده اند.
  • شلوغی دندان ها: زمانی که تعداد دندان ها زیاد باشد و همه در یک ردیف جا نشوند.
ارتودنسی
ارتودنسی

بهترین سن برای ارتودنسی

معمولا درمان ارتودنسی کودکان زمانی آغاز می شود که بیشتر دندان های اصلی آنها در آمده باشد و این سن اغلب ۱۲ سالگی است. البته نمی توان به طور قطع این سن را مشخص کرد زیرا این سن در هر شخص بستگی به تعداد دندان های اصلی در آمده و میزان رشد صورت و فک دارد.

درمان های ارتودنسی در بزرگسالان می تواند در هر سنی آغاز شود با این تفاوت که گزینه های انتخابی آنها محدودتر خواهد بود.

از آنجایی که ارتودنسی ممکن است خطر پوسیدگی دندان را افزایش دهد، تا زمانی که بیمار بهداشت روزانه ی دهان و دندان خود را در حد کافی رعایت نکند نمی توان درمان را آغاز کرد.

 

خطرات ارتودنسی چیست؟

برخی از خطرات این درمان عبارت است از:

  • بروز مشکلات بهداشت دندان: سیم ها و بریس های ارتودنسی کار نظافت دندان ها را دشوار می کنند که می تواند احتمال پوسیدگی دندان و به جا ماندن لکه های مادام العمر روی دندان ها را افزایش دهد. برای جلوگیری از این مشکلات باید در طول درمان، دوبار در روز به دقت دندان ها را مسواک کرد.
  • آسیب دیدن بافت نرم: بریس ها ممکن است داخل لثه یا گونه فرو بروند و باعث آسیب دیدگی این بافت های نرم شوند.
  • بازگشت به حالت قبل: پس از برداشتن بریس ها ممکن است دندان اصلاح شده دوباره به حالت قبل باز گردد. دلیل اصلی گذاشتن ریتینر ها جلوگیری از چنین اتفاقی است.

طول دوره درمان ارتودنسی چقدر است؟

طول دوره درمان ارتودنسی بستگی به شدت مشکل دندان ها دارد و این زمان می تواند از چند ماه تا دو سال و نیم متغیر باشد. بیشتر افراد می توانند بین یک تا دو سال درمان شوند.

آیا ارتودنسی درد دارد؟

معایب ارتودنسی
ایا ارتودنسی در دارد

بیمار در ابتدا، پس از قرار گرفتن بریس ها ممکن است احساس عجیبی داشته باشد که سپس منجر به درد و ناراحتی وی شود. در صورتی که درد از بین نرود می توانید برای تنظیمات بیشتر به پزشکتان مراجعه کنید. معمولا بریس ها در ابتدا ایجاد درد و ناراحتی می کنند اما پس از مدت کوتاهی کاملا رفع شده و به آن ها عادت می کنید.

آیا اثر ارتودنسی دائمی است؟

حتی با وجود مراقبت از دندان، حرکت جزئی دندان ها در طول زندگی طبیعی است بنابراین نمی توان هیچ گونه تضمینی مبنی بر دائمی بودن اثرات ارتودنسی ارائه داد. با این حال پس از ارتودنسی، تغییر وضعیت دندان ها به حدی که نیاز به درمان دوباره داشته باشند، بسیار نادر است.

مراقبت از دندان

یکی از مشکلات شایع در طول دوره ی ارتودنسی، پوسیدگی دندان است. پوسیدگی می تواند ناشی از تولید اسید توسط پلاک باشد که خود پلاک توسط دهان ساخته می شود.

تمیز نگه داشتن دندان ها برای بسیاری از افرادی که ارتودنسی دارند دشوار است به همین دلیل در طول دوره درمان، مسواک زدن اضافی امری اجباری است.

ممکن است پزشکتان برای کاهش احتمال پوسیدگی دندان، استفاده از خمیر دندان با مقادیر بالای فلوراید و دهان شویه ی حاوی فلوراید را به شما توصیه کند. همچنین باید از مصرف غذا هایی با قند بالا و نوشیدنی های گاز دار خودداری کنید.

 

 

چگونه می توانم بفهمم که من به ارتودنسی نیاز دارم؟

اگر شما هر کدام  از موارد زیر را در دندان ها و فکین خود مشاهده کردید بهتر است با یک ارتودنتیست درمورد دندان های خود مشورت کنید.

البته ارتودنسی از عبارات زیادی استفاده می کند که ممکن است برای شما نا آشنا باشد.

در اینجا برخی از اصطلاحات و معنای آنها ذکر شده است.

 

خط میانی نابجا 

هنگامی که دندان های فک بالا با دندان های فک پایین در خط وسط نامتقارن باشند

فاصله 

باز بودن بین دندان ها به دلیل کوچکی دندان یا بزرگی فک

ازدحام 

شلوغی و روی هم افتادگی دندان ها

اوربایت یا دیپ بایت 

دندان های فک بالا بیش از حد معمول جلو باشد

کراس بایت

در هنگام بسته شدن دهان یک یا چند دندان پایینی در سطح داخلی دندان های فک بالا قرار می گیرد.

اپن بایت 

همپوشانی عمودی ناکافی در دندان های جلویی و فضای ایجاد شده بین دندان ها ی فک بالا و پایین در حالت بسته

آندر بایت 

جلوتر بودن دندان های فک پایین از دندان های فک بالا در حالت جویدن

 

انواع روش های درمان در ارتودنسی چیست ؟

ارتودنتیست شما برای درمان از بسیاری از لوازم ارتودنسی ثابت و متحرک کمک می گیرد.

این دستگاه ها به منظور حرکت دادن دندان ها ، باز سازی ماهیچه ها و رشد فک ها استفاده می شوند.

این وسایل با وارد آوردن فشار محاسبه شده ای بر روی دندان ها کار می کنند .

متخصص ارتودنسی شما تشخیص می دهد که از کدام روش ارتودنسی برای بر طرف کردن مشکل شما استفاده کند.

انواع روش های ارتودنسی

  • ارتودنسی ثابت
  • ارتودنسی متحرک
  • ارتودنسی دیمون
  • ارتودنسی نامرئی
  • ارتودنسی لینگوال
  • ارتودنسی فانکشنال

 

دندانپزشکی در تبریز دکتر محمد متقی خسروشاهی :

ارتودنسی ثابت

ارتودنسی ثابت رایج ترین نوع ارتودنسی است و شامل نوارها، سیم ها و براکت ها است.

 

بریس

باند ها یا نوارها در اطراف دندان ها ثابت می شوند و به عنوان تکیه گاهی برای دستگاه استفاده می شوند.

براکت ها نیز اغلب بر روی دندان قرار می گیرند.

سیم قوس دار از شیار های براکت ها عبور کرده و به باند متصل می شود.

یک ارتودنتیست از طریق سفت کردن سیم قوس دار در دندان ها تنش ایجاد می کند.

او به تدریج دندان ها را به سمت هدف از پیش تعیین شده هدایت می کند.

دستکاری و تنظیم بریس به طور معمول ماهانه انجام می شود و نتایج مورد نظر اغلب در ظرف چند ماه تا چند سال به دست می آید.

امروزه وسایل ارتودنسی کوچکتر و سبک تر از گذشته هستند.

زیرا فلزات کمتر و سبک تری در ساختمان آن ها بکار رفته همچنین برای خوشایند بچه ها از رنگ های شاد و روشن استفاده می شود.

برای اطلاعات بیشتر به مقاله ارتودنسی ثابت مراجعه کنید.

 

ارتودنسی متحرک

 

منظور از ارتودنسی متحرک این است که بیمار می تواند آنرا به حرکت در آورد. زیرا این ارتودنسی قابل جابه جایی است.

بنابراین می تواند موقع غذا خوردن دستگاه را از دهان خارج کرده و دوباره آنرا سر جای خود بگذارد.

 

ارتودنسی دیمون

 

در این نوع ارتودنسی از براکت های دیمون که دارای یک مکانیزم کشویی هستند استفاده می شود.

این مکانیزیم می تواند همانطور که دندان ها در حال مرتب شدن هستند با آنها به حرکت در آید.

این قابلیت ارتودنسی دیمون باعث شده است که بیمار احساس درد کمتر و راحتی بیشتری داشته باشد.

علاوه بر آن براکت های دیمون ظاهر بهتری دارند و نتایج درمان را در مدت زمان کوتاه تری به بیمار عرضه می کنند.

 

ارتودنسی نامرئی

 

در ارتودنسی نامرئی از یک سری قالب های پلاستیکی شفاف استفاده می شود که به وسیله این قالب ها نیروی ثابتی به دندان ها وارد می شود، این قالب ها از دندان بیمار گرفته می شود و هر دو هفته یکبار باید تعویض شود.

ارتودنسی چیست
ارتودنسی چیست

ارتودنسی لینگوال

این نوع ارتودنسی روشی است که در آن دستگاه ارتودنسی دندان که شامل براکت ها و سیم قوس دار ارتودنسی و الاستیک می باشد در پشت دندان و به سمت زبان قرار می گیرد.

 

 

ارتودنسی فانکشنال

کار برد ارتودنسی فانکشنال به طور معمول برای بیمارانی است که فک بالای آنها جلو آمده و فک پایین آنها عقب رفته است.

این روش از ارتودنسی هم توسط پلاک های متحرک فانکشنال انجام می شود و هم توسط دستگاه های ثابت .

 

 

 

مراحل ارتودنسی

مراحل ارتودنسی را می توان با در نظر گرفتن خواسته مراجعین به دو دسته تقسیم بندی کرد.

دسته اول مراجعینی هستند که صرفا از جهت زیبایی اقدام به انجام عمل ارتودنسی می کنند.

دسته دوم افرادی که به سلامت دندان ها و راحتی در رعایت بهداشت دهان و دندان فکر می کنند.

  • مراحل ارتودنسی به منظور زیبایی
  • مراحل ارتودنسی برای نصب براکت ها بر روی دندان ها
  • مراحل ارتودنسی برای تنظیم براکت های ارتودنسی
  • مراحل ارتودنسی برای نصب دستگاه ارتودنسی ثابت
  • مراحل ارتودنسی برای نصب دستگاه ارتودنسی متحرک
  • مراحل ارتودنسی برای اصلاح و درمان نا هنجاری فک، صورت و دندان ها
مراحل ارتودنسی
مراحل ارتودنسی

اصلی ترین وظایف ارتودنسی دندان چیست ؟

تغییر موقعیت و مرتب کردن دندان ها ی روی هم قرار گرفته به دلیل کوچکی فک  و یا باز بودن فاصله بین دندان ها  بخاطر بزرگ بودن فک توسط درمان ارتودنسی انجام می شود.

دندان های  سالم و زیبا باعث اعتماد به نفس و سلامت روحی و روانی فرد می گردد.

همچنین دندان ها نقش بسزایی در زیبایی چهره و زیبایی لبخند هر فرد ایفا می کنند.

 

مشکلاتی که ارتودنسی دندان حل می کند کدامند ؟

به وسیله درمان ارتودنسی و با بهره گیری از انواع روشهای نوین در حیطه این درمان می توان نحوه قرار گیری دندان ها را در دهان به صورت درست و مناسب انجام داد.

رفع نا هنجاری های فک  با درمان ارتودنسی

ناهنجاری های فک نیز به وسیله درمان ارتودنسی برطرف می شود.

ناهنجاری فکی و دندانی کلاس 2 

در صورتی که دندان های فک پایین  عقب تر از حد معمول باشد دندان های فک بالا رشد نامتعارفی پیدا می کنند.

در این صورت گذشته از ظاهر نا زیبا عملکرد دندان ها نیز با مشکل مواجه می شود .

ناهنجاری فکی دندانی کلاس 3

جلو بودن فک پایین که در این حالت دندان های فک پایین قدری جلوتر از دندان های فک بالا است .

ردیف و هم سطح کردن دندان های بلند و کوتاه از اصلی ترین وظایف درمان ارتودنسی است .

 

رفع مشکل فاصله دندانی

فاصله دندانی که به طور طبیعی به اندازه یک نخ دندان رد کردن فضا داشته باشد ازنظر زیبایی کاملا قابل قبول است.

اما در برخی افراد این فاصله بیشتر از یک میلیمتر و گاهی تا ده میلیمتر هم  می رسد .

 

نزدیک کردن دندان ها با ارتودنسی

راه اول که پر طرفدار ترین راه انتخابی در بین مراجعین به مطب متخصص ارتودنسی است.

استفاده از ارتودنسی  یا  به هم نزدیک کردن دندان ها به وسیله حرکت دادن آنها می باشد .

مزیت این روش نسبت به روش های دیگر که در آ ن دندان تراش می خورد این است که از دندان بیمار هیچ بافتی کاسته نمی شود.

نتیجه کار کاملا قابل پیش بینی است و با وجود طولانی بودن زمان در انتها رضایت بیمار را در بر دارد.

ارتودنسی چیست
ارتودنسی چیست

و تمام .

 

دندانپزشکی در تبریز دکتر محمد متقی خسروشاهی .

 

بیشتر بدانید: